Buitenaardse orkanen: andere planeten hebben ook gigantische stormen

Volgens de normen van de aarde is orkaan Irene een monsterstorm. Maar het is maar een baby vergeleken met de massale cyclonen van Jupiter en Saturnus.

Onze planeet is niet de enige in het zonnestelsel die beschikt over enorme, orkaanachtige stormen. De gasreuzen Jupiter en Saturnus bijvoorbeeld, draaien draaiende rukwinden uit die groter kunnen zijn dan de hele aarde. Hoewel deze stormen niet worden gevoed door warm oceaanwater zoals aardse orkanen dat doen, zijn ze op veel verschillende manieren vergelijkbaar, zeggen wetenschappers.

"Er zijn zeker stormen met donder en bliksem en regen die groter zijn dan aardse orkanen", zei atmosferische wetenschapper Andrew Ingersoll van het California Institute of Technology, een onderzoeker met de Cassini-missie van NASA naar Saturnus. "En gewelddadiger - de wind op die planeten is ook sterker." [Foto's: meest krachtige stormen van het zonnestelsel]

Reuzenplaneten, gigantische stormen

Orkaan Irene meet ongeveer 600 mijl (966 kilometer) dwars, zoals vandaag op de Amerikaanse oostkust (26 augustus).

Dat is groot en eng, maar het verbleekt naast stormen op de gasreuzen van ons zonnestelsel. Jupiter's Great Red Spot - die al minstens 180 jaar onafgebroken woedt - zou twee hele aardes kunnen bevatten, zei Ingersoll.

En in december barstte een onweersbui van ongeveer 6.200 kilometer (10.000 km) los op Saturnus. Deze, bekend als de Grote Witte Vlek, gaat nog steeds sterk en sommige van zijn wolken hebben zich helemaal rondom de geringde planeet gewikkeld. [Top 10 Extreme Planet-feiten]

The Great White Spot genereert ook veel bliksem, net als onweersbuien hier op aarde.

"We kunnen de bliksemflits zien aan de nachtkant, en we kunnen de radio statisch horen door de bliksem," vertelde Ingersoll aan ProfoundSpace.org. "De energie in de bliksemflits is veel sterker dan aardse bliksem."

Verder zagen astronomen vorig jaar een cycloon op de zuidpool van Neptunus die duizenden mijlen breed was. De Neptune squall was vergelijkbaar met een draaiende storm die een paar jaar eerder op de zuidpool van Saturnus was ontdekt, die zelfs een goed ontwikkeld oog had, net als een orkaan op aarde.

Maar de polaire vortex van Saturnus was veel groter dan welke orkaan dan ook op aarde. Zijn oog alleen al gemeten ongeveer 2.500 mijl (4.000 km) in diameter; het oog van een typische terrestrische orkaan kan slechts 2 of 3 mijl breed zijn.

Energie en vocht

Hier op aarde halen orkanen hun kracht uit warm oceaanwater.

Warme, vochtige lucht boven tropische of subtropische zeeën stijgt, waardoor een zone met lagere luchtdruk eronder ontstaat. Hogedruklucht trekt naar binnen om de leegte te vullen. Maar die lucht warmt snel op, wordt vochtig en stijgt ook. Terwijl dit patroon zich herhaalt, wordt een enorme, wervelende storm geboren.

Jupiter en Saturnus hebben geen oceanen, dus hun draaiende stormen zijn geen "orkanen" in de strikte, aardse zin. Maar soortgelijke processen spawnen ze, volgens Ingersoll. [Foto's: Jupiter, grootste planeet in het zonnestelsel]

"Warmte zorgt voor opwaartse kracht, hete lucht stijgt," zei Ingersoll. "Warmte zorgt ook voor verdamping van vocht, en wanneer het vocht condenseert en regen vormt, geeft dat de energie vrij, dus energie en vocht."

Het grootste deel van de energie die de orkanen van de aarde aandrijft, komt uiteindelijk van de zon. Maar dat is misschien niet het geval op Jupiter en Saturnus, die onze ster van veel verder weg cirkelen dan de aarde.

"Ze zijn zo groot dat ze nog steeds een deel van hun vormwarmte hebben behouden", zei Ingersoll. "Dus ze hebben hun eigen interne warmte die deze gigantische stormen kan genereren."

De vochtbehoefte verklaart waarom gigantische, orkaanachtige stormen niet lijken plaats te vinden op Venus of Mars, voegde hij eraan toe.

"De gigantische planeten hebben vocht onder de wolken," zei Ingersoll. "Maar Venus doet het niet.Venus is droog als een bot, heet en droog.Het is niet vergelijkbaar.En Mars is koud en droog."

Saturnus storm mysteries

De Grote Witte Vlek van Saturnus neigt om de paar decennia te barsten en breekt lange perioden van kalmte en kalmte. Wetenschappers weten nog steeds niet waarom sommige stormen op de reuzenplaneten zo groot en zo zeldzaam zouden moeten zijn.

"Om een ​​of andere reden slaan ze die energie voor een lange tijd op, en laten ze het dan verliezen in een gewelddadige, enorme storm," zei Ingersoll. "Zo hoefde het niet zo te werken, ze konden zo nu en dan een beetje popcorn laten vallen, maar dat doen ze niet."

Hij hoopt dat Cassini zal helpen deze vraag op te lossen - slechts een van de vele waarmee wetenschappers worstelen terwijl ze de weersystemen op andere planeten proberen te begrijpen.

"We werken nu aan deze gigantische Saturn storm, met die exacte vraag in het achterhoofd," zei Ingersoll.